File EPUB là gì? So sánh EPUB và PDF, cách mở file EPUB

File EPUB là gì? Đó là một cuốn sách điện tử (đuôi .epub) theo chuẩn mở EPUB. EPUB là viết tắt của electronic publication, tức "ấn phẩm điện tử". Về bản chất, file này là một tệp nén ZIP chứa nội dung sách dưới dạng các trang XHTML, định dạng CSS, hình ảnh và một tệp gói (package file) ghi tên sách, tác giả và thứ tự đọc. Phần lớn file EPUB có bố cục linh hoạt (reflowable): chữ tự dàn lại cho vừa mọi màn hình và mọi cỡ chữ.

Dùng thử miễn phí: EPUB sang PDF Miễn phí, không cần tài khoản.

Trên đây là câu trả lời ngắn gọn. Phần dưới đây sẽ cho bạn biết ai duy trì định dạng này, bên trong tệp ZIP có gì, EPUB khác PDF ra sao, cách mở EPUB trên từng thiết bị, và cách chuyển đổi, tạo hoặc chỉnh sửa một file EPUB.

File EPUB là gì? Tổng quan về định dạng

EPUB là định dạng sách điện tử mở được hỗ trợ rộng rãi nhất: Apple Books, Google Play Books, máy đọc sách Kobo và các ứng dụng máy tính miễn phí như Calibre hay Thorium Reader đều đọc được. Vì EPUB được xây dựng từ công nghệ web (HTML, CSS và SVG), một cuốn sách hoạt động khá giống một trang web nhỏ chạy ngoại tuyến, được ứng dụng đọc hiển thị từng màn hình một.

Ai duy trì chuẩn EPUB

EPUB do Diễn đàn Xuất bản Kỹ thuật số Quốc tế (International Digital Publishing Forum, IDPF) phát triển; IDPF thông qua EPUB 3.0 vào tháng 10 năm 2011. Ngày 30 tháng 1 năm 2017, IDPF sáp nhập vào World Wide Web Consortium (W3C), tổ chức hiện đang duy trì chuẩn này. EPUB 3.3 trở thành Khuyến nghị của W3C (W3C Recommendation) vào ngày 25 tháng 5 năm 2023, cùng với EPUB Reading Systems 3.3 và EPUB Accessibility 1.1, và W3C đã phát hành một bản sửa đổi vào tháng 1 năm 2026. EPUB 3.3 tương thích ngược: mọi sách EPUB 3.2 hợp lệ cũng là EPUB 3.3 hợp lệ.

Bên trong file EPUB có gì

Đổi tên book.epub thành book.zip là mọi công cụ giải nén đều mở được. Một cuốn sách EPUB 3 tối giản trông như sau:

sample-voyage.epub
├── mimetype                 "application/epub+zip"
├── META-INF/
│   └── container.xml        points to the package file
└── OEBPS/
    ├── content.opf          package: metadata, manifest, spine
    ├── nav.xhtml            navigation document (table of contents)
    ├── style.css
    ├── chapter1.xhtml
    └── chapter2.xhtml

Mỗi phần có một nhiệm vụ riêng:

Tài liệu gói của ví dụ này khá ngắn:

<package xmlns="http://www.idpf.org/2007/opf" version="3.0" unique-identifier="uid">
  <metadata xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
    <dc:identifier id="uid">urn:uuid:9f1c2b4e-3d5a-4c7b-8e2f-1a6d0c9b7e21</dc:identifier>
    <dc:title>The Sample Voyage</dc:title>
    <dc:creator>Ada Example</dc:creator>
    <dc:language>en</dc:language>
  </metadata>
  <manifest>
    <item id="nav" href="nav.xhtml" media-type="application/xhtml+xml" properties="nav"/>
    <item id="ch1" href="chapter1.xhtml" media-type="application/xhtml+xml"/>
    <item id="ch2" href="chapter2.xhtml" media-type="application/xhtml+xml"/>
  </manifest>
  <spine>
    <itemref idref="ch1"/>
    <itemref idref="ch2"/>
  </spine>
</package>

(Một cuốn sách thực tế còn liệt kê tệp CSS và hình ảnh trong manifest, đồng thời thêm ngày dcterms:modified.)

EPUB bố cục linh hoạt và bố cục cố định

EPUB hỗ trợ hai kiểu bố cục, được khai báo trong tài liệu gói:

EPUB 3 còn có thể chứa âm thanh, video, công thức MathML và lớp phủ đa phương tiện (media overlays), giúp đồng bộ giọng đọc với đoạn chữ đang được tô sáng. Mức hỗ trợ các tính năng bổ sung này khác nhau giữa các ứng dụng đọc.

EPUB và DRM

Bản thân EPUB là chuẩn mở, nhưng cửa hàng hoặc thư viện có thể khóa một bản sao bằng DRM (quản lý quyền kỹ thuật số):

File EPUB có DRM chỉ mở được trong các ứng dụng được cấp phép cho loại DRM đó, và các công cụ chuyển đổi không đọc được những chương đã mã hóa. Sách do chính bạn viết và các tác phẩm thuộc phạm vi công cộng thường không có DRM.

So sánh EPUB và PDF: nên dùng định dạng nào

Chọn EPUB hay PDF quy về một câu hỏi: chữ nên tự thích ứng với màn hình, hay trang nên trông giống hệt nhau ở mọi nơi?

EPUBPDF
Bố cụcChữ dàn lại linh hoạt (tùy chọn bố cục cố định)Trang cố định, mọi thứ ở vị trí chính xác
Trên điện thoạiChữ tự xuống dòng lại; người đọc chọn phông và cỡ chữBạn phải phóng to và cuộn quanh trang
Dung lượng fileTệp ZIP nén gồm văn bản, CSS và hình ảnh; thường nhỏ với sách chủ yếu là chữLưu bố cục của từng trang và thường nhúng phông chữ; với cùng nội dung thường nặng hơn
Khả năng tiếp cậnCấu trúc HTML, người đọc tự điều chỉnh chữ; EPUB Accessibility 1.1 là một phần của chuẩnChỉ tốt khi PDF được gắn thẻ (tagged); trang cố định khiến chữ cỡ lớn khó đọc trên màn hình nhỏ
Chỉnh sửaBên trong là HTML và CSS; sửa bằng Sigil hoặc CalibreCần trình chỉnh sửa PDF; sửa chữ khá bất tiện
In ấnKhông được thiết kế để in; tùy thuộc vào ứng dụngIn đúng như thiết kế
Phù hợp nhất choTiểu thuyết và sách phi hư cấu trên máy đọc sách, điện thoại và máy tính bảngBiểu mẫu, hóa đơn, bài báo, sách hướng dẫn và mọi thứ cần in

Với một cuốn sách để đọc, EPUB thường là lựa chọn tốt hơn. Với tài liệu mà thiết kế trang là quan trọng, hoặc sẽ được in ra, hãy chọn PDF.

Cách mở file EPUB

Dưới đây là cách mở file EPUB trên từng nền tảng. Khác với PDF, file EPUB mặc định không mở được trong trình duyệt web, nên bạn cần một ứng dụng đọc EPUB.

Cách chuyển EPUB sang PDF

Đôi khi bạn cần bản PDF: để in một chương, ghi chú trong trình đọc PDF hoặc nộp bản thảo. Công cụ chuyển EPUB sang PDF miễn phí của chúng tôi làm việc này ngay trong trình duyệt, không cần tải sách lên. Công cụ đọc tệp gói và đi theo spine, hiển thị tên sách, tác giả và danh sách chương, đồng thời cho bạn chọn khổ A4 hoặc US Letter, cỡ chữ từ 10 đến 16 pt, trang tiêu đề, mỗi chương bắt đầu ở trang mới và đánh số trang.

Bạn nên biết các giới hạn của công cụ trước khi bắt đầu. Công cụ trích xuất văn bản: tiêu đề trở thành dòng chữ in đậm, còn các đoạn văn và mục danh sách được dàn lại theo trang. Hình ảnh, bảng, CSS tùy chỉnh và phông chữ nhúng không được giữ lại. Phông chữ tích hợp chỉ hỗ trợ các ký tự Latin-1, nên phần lớn dấu của các ngôn ngữ Tây Âu hiển thị đúng, nhưng chữ Kirin, Hy Lạp, Ả Rập, Trung hoặc Nhật sẽ biến thành dấu chấm hỏi. Sách có DRM không đọc được.

Nếu bạn cần giữ hình ảnh, định dạng hoặc chữ viết không thuộc hệ Latin trong file PDF, ứng dụng miễn phí Calibre sẽ phù hợp hơn: trình chuyển đổi trên máy tính của nó dựng lại chính HTML và CSS của cuốn sách. Còn nếu cần chuyển đổi riêng tư, ưu tiên văn bản cho một cuốn sách không có DRM, hãy chuyển EPUB sang PDF trực tuyến chỉ trong vài giây.

Cách tạo hoặc chỉnh sửa file EPUB

Hãy dùng đúng các kiểu tiêu đề (heading style) trong tài liệu gốc: phần lớn công cụ chuyển đổi biến Heading 1 thành các chương và mục lục.

Câu hỏi thường gặp

EPUB là viết tắt của gì?

EPUB là viết tắt của electronic publication (ấn phẩm điện tử). Đây là chuẩn sách điện tử mở do W3C duy trì, và phiên bản hiện tại là EPUB 3.3.

EPUB có tốt hơn PDF không?

Để đọc trên điện thoại, máy tính bảng và máy đọc sách thì thường là có, vì chữ tự dàn lại và bạn được chọn cỡ chữ. Để in hoặc cần thiết kế trang chính xác thì PDF tốt hơn.

Có đọc được file EPUB trên Kindle không?

Có, nếu file EPUB không có DRM. Hãy gửi file bằng dịch vụ Send to Kindle của Amazon; dịch vụ này liệt kê EPUB trong số các loại tệp được hỗ trợ (tối đa 200 MB mỗi tệp) và thêm sách vào thư viện Kindle của bạn.

Vì sao file EPUB của tôi không mở được?

File có thể được bảo vệ bằng DRM (ví dụ bạn đã tải về một tệp giấy phép .acsm, vốn cần Adobe Digital Editions để mở), quá trình tải về có thể chưa hoàn tất, hoặc ứng dụng của bạn không hỗ trợ EPUB. Hãy thử Calibre hoặc Thorium Reader.

File EPUB có phải chỉ là file ZIP?

Đúng vậy. Đó là một tệp nén ZIP tuân theo một số quy tắc: tệp mimetype phải đứng đầu và không được nén, còn META-INF/container.xml trỏ tới tệp gói. Đổi đuôi thành .zip là có thể xem bên trong.

Dùng thử miễn phí: EPUB sang PDF Miễn phí, không cần tài khoản.